Centralna banka vrši kontrolu boniteta i zakonitosti poslovanja banaka i finansijskih institicija i ovlašćena je da, kao jedina odgovorna za uspostavljanje i održavanje zdravog bankarskog sistema, preduzima mjere za ozdravljenje banke, odnosno otvori i sprovede postupak stečaja ili likvidacije banke.

Centralna banka obavlja kontrolu boniteta i zakonitosti poslovanja banaka:

 ·        Praćenjem izvještaja, informacija i podataka koje banke dostavljaju Centralnoj banci (off-site kontrola);

 ·        Neposrednim pregledom poslovnih knjiga, knjigovodstvene i druge dokumentacije u bankama (on-site kontrola);

  ·        Analizom prikupljenih informacija, rangiranjem pokazatelja poslovanja i poređenjem sa propisanim limitima, ranijim podacima i prihvaćenim medjunarodnim standardima.

U obavljanju on-site i off-site kontrole Centralna banka je usvojila i primjenjuje medjunarodno prihvaćenu CAMELS metodologiju i na bazi tog metodološkog pristupa permanentno vrši rangiranje banaka.Ovim sistemom rangiranja  moguća je rana identifikacija potencijalnih i postojećih slabosti koje se odnose na finansijsko stanje i poslovanje banaka.

Sistemom rangiranja banaka svakoj banci se utvrdjuje zbirni (kompozitni) rejting, koji se bazira na procjeni i rejtingu šest glavnih komponenti finansijskog stanja i poslovanja banka i to: C - adekvatnost kapitala, A – kvalitet aktive, M- kvalitet upravljanja i rukovodjenja, E- kvalitet i nivo prihoda, L- adekvatnost likvidnosti i S - osjetljivost na tržišni rizik.

 Komponentni i zbirni rejting iskazuju se odgovorajućom ocjenom, na osnovu numeričke skale od 1, koji označava najbolji rejting, do 5, koji označava najniži rejting.

Nakon obavljene kontrole, supervizori, kroz zapisnike, konstatuju uočene nedostatke u poslovanju banaka nakon čega, Centralna banka,  preduzimanjem odgovarajućih mjera, usmjerava banke ka poslovanju na zdravim osnovama.

Centralna banka Crne Gore je, na osnovu ovlašćenja iz Zakona o bankama, donijela podzakonska akta kojima se bliže uređuje pitanje osnivanja i poslovanja banaka i finansijskih institucija u Crnoj Gori.   

• U skladu sa svojim zakonskim ovlašćenjima, Centralna banka je bliže propisala postupak i način izdavanja dozvole za rad banke – Odluka o postupku i načinu izdavanja dozvole za rad, davanju odobrenja i saglasnosti i visini naknada (“Sl.list RCG” br 24/01) 

• Centralna Banka je u skladu sa međunarodno prihvaćenim standardima, propisala postupak i kriterijume za upravljanje kapitalom banke, minimalne standarde kapitala i koeficijent solventnosti, koji obezbjeđuju pokriće gubitaka kojima je banka izložena u svom poslovanju - Odluka o minimalnim standardima kapitala banke (“Sl.list RCG” br.44/02) 

• Utvrđivanje kriterijuma klasifikacije aktive banke  izložene riziku, obračun i suspendovanje nenaplaćene kamate, kapitalizaciju kamate i otpisa duga i utvrđivanje minimalnih iznosa sredstava rezervi za pokriće potencijalnih gubitaka iz poslovanja banke, Centralna banka je  regulisala Odlukom o kriterijumima i postupku klasifikacije aktive i formiranju rezervi za potencijalne gubitke po stavkama aktive (“Sl.list RCG” br. 44/02). 

• Centralna banka propisala je pravila za upravljanje kreditnim rizikom, način utvrđivanja izloženosti banke prema pojedinačnom korisniku i grupi povezanih korisnika i limite izloženosti i poslovanje sa licima povezanim sa bankom – Odluka o minimalnim standardima za upravljanje kreditnim rizikom i poslovanju sa licima povezanim sa bankom (“Sl. List RCG” br. 44/02); 

• Način i postupak vršenja kontrole boniteta i zakonitosti poslovanja banaka od strane Centralne banke uređen je posebnim propisom Odluka o načinu i postupku vršenja kontrole banaka i visini naknada (“Sl. List RCG” br.37/01) 

• U skladu sa međunarodnim standardima, propisane su osnove uspostavljanja i funkcionisanja sistema interne kontrole u bankama; uređeni osnovni principi organizacije i funkcionisanja interne revizije u bankama; definisana načela o spoljnoj reviziji finansijskih izvještaja banke i uređeni principi upravljanja rizikom likvidnosti - Odluka o osnovama sistema interne kontrole u bankama (“Sl.list RCG br. 37/01); Odluka o internoj reviziji u bankama(“Sl.list RCG br. 37/01); Odluka o spoljnoj reviziji finansijskih izvještaja(“Sl.list RCG br. 37/01) i Odluka o upravljanju rizikom likvidnosti (“Sl.list RCG br. 37/01). 

• Centralna banka propisom je uredila način i sadržinu grupe računa i kontni okvir za banke,Odluka o kontnom okviru za banke (“Sl.list  RCG” br. 02/02) 

• Postupak i kriterijumi za utvrđivanje statusa nesolidnih banaka, mjera za ozdravljenje tih banaka i dužnosti, ovlašćenja i naknade za rad privremenog upravnika banke Odluka o mjerama za ozdravljenje nesolidnih banaka (“Sl.list RCG” br.16/01) 

• Centralna banka je propisala vrstu, sadržaj ,oblik i rokove u kojima joj banke dostavljaju izvještaje o svom finansijskom stanju i poslovanju, Odluka o izvještajima koji banke dostavljaju Centralnoj banci Crne Gore(“Sl. List RCG” br.44/02); 

• Centralna banka propisala je postupak i kriterijume za ocjenu finansijskog stanja i poslovanja  banaka sistemom rangiranja banaka na bazi CAMELS metodologije - Smjernice za primjenu sistema rangiranja banaka na bazi CAMELS metodologije (“Sl. List RCG” br. 53/01); 

• Centralna banka je propisala obavezu bankama i finansijskim institucijama za uspostavljanje politika i procedura za prepoznavanje sumnjivih transakcija njihovih klijenata i postupak obavještavanja Centralne banke o tim transakcijama –Odluka o postupanju  banaka i finansijskih institucija u slučaju sumnjivih transakcija njihovih klijenata ( očekuje se njeno objavljivanje u Službenom listu RCG)