Kontrola banaka i finansijskih institucija

U SEKTORU ZA  KONTROLU se obavljaju poslovi koji se odnose na: kontrolu banaka i drugih finansijskih institucija kontrolisanih u skladu sa Zakonom o bankama, realizaciju saradnje sa drugim nadzornim organima za kontrolu banaka, pripremanje predloga podzakonskih akata kojima se reguliše rad bankarskih i finansijskih institucija, izdavanje dozvola, odobrenja i saglasnosti za rad banaka, praćenje sprovođenja izrečenih mjera, stresno testiranje i drugi poslovi potrebni za uspostavljanje i održavanje zdravog bankarskog sistema. Obavljanje poslova kontrola  se realizuje kroz kontrolu na bazi ocjene pojedinačnih i ukupnog rizika u poslovanju kontrolisanih institucija i kontrolu usklađenosti poslovanja sa propisima. Poslovi u okviru Sektora su grupisani u direkcijama i drugim organizacionim oblicima u cilju postizanja i održavanja najveće moguće  efikasnosti u funkcionisanju  i stalnog jačanja sistema interne kontrole. Organizacija Sektora za kontrolu se postavlja na način koji doprinosi specijalizaciji u ostvarivanju kontrolne funkcije, kontinuitetu kontrole, efikasnom korišćenju resursa i minimiziranju rizika inherentnih ostvarivanju funkcije kontrole.

Kao jedinice u sastavu Sektora za kontrolu obrazuju se: Direkcija za specijalističku kontrolu i Direkcija za razvoj sistema kontrole i kontrolu sistemskog rizika.

U DIREKCIJI ZA SPECIJALISTIČKU KONTROLU se obavljaju poslovi koji se odnose na: kontrolu zakonitosti rada kontrolisanih institucija, ocjenu upravljanja kreditnim, tržišnim, rizikom likvidnosti, operativnim i drugim rizicima kojima su kontrolisane institucije izložene u svom poslovanju, realizaciju saradnje sa drugim nadzornim organima u zemlji i inostranstvu, pripremanje predloga za izmjene podzakonskih akata kojima se reguliše rad kontrolisanih institucija, razmjenu podataka sa kontrolisanim institucijama i analizu izvještaja koje kontrolisane institucije dostavljaju Centralnoj banci.

Kao jedinice u sastavu Direkcije za specijalističku kontrolu, obrazuju se:

Odjeljenje za kontrolu kreditnog rizika:

• Po utvrđenoj metodologiji vrši ocjenu upravljanja kreditnim rizikom u kontrolisanoj instituciji na osnovu izvještaja koji se dostavljaju Centralnoj banci i neposrednom kontrolom;
• Daje ocjenu i kontinuirano prati ukupnu izloženost kreditnom riziku pojedinačno za kontrolisane institucije;
• Utvrđuje rejting komponente CAMELS-a koja je predmet kontrole;
• Inicira neposrednu kontrolu kreditnog rizika kod kontrolisanih institucija;
• Razvija metodologiju za kontrolu kreditnog rizika i centralizovani pristup modeliranju kreditnog rizika;
• Komunicira sa kontrolisanim institucijama u vezi sa dostavljanjem izvještaja Centralnoj banci i u vezi neposredne kontrole kreditnog rizika;
• Učestvuje u pripremi podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole kreditnog rizika;
• Prikuplja, analizira i prezentira podatke o odobrenim kreditima u okviru Regulatornog kreditnog biroa;
• Analizira vjerovatnoće ostvarivanja kreditnih gubitaka, kretanja aktivnih kamatnih stopa i drugih parametara od značaja za praćenje kreditnog rizika po pojedinim kontrolisanim institucijama, kreditnim linijama i drugim strukturama;

Odjeljenje za kontrolu tržišnog rizika i rizika likvidnosti:

• Po utvrđenoj metodologiji vrši ocjenu upravljanja tržišnim rizikom i rizikom likvidnosti u kontrolisanoj instituciji na osnovu izvještaja koji se dostavljaju Centralnoj banci i neposrednom kontrolom;
• Daje ocjenu i kontinuirano prati ukupnu izloženost tržišnom riziku i riziku likvidnosti pojedinačno za kontrolisane institucije;
• Utvrđuje rejting komponente CAMELS-a koja je predmet kontrole;
• Inicira neposrednu kontrolu tržišnog rizika i rizika likvidnosti kod kontrolisanih institucija;
• Vrši ocjenu modela za upravljanje tržišnim rizicima u kontrolisanim institucijama;
• Razvija metodologiju za kontrolu tržišnog rizika i rizika likvidnosti;
• Komunicira sa kontrolisanim institucijama u vezi dostavljanja izvještaja Centralnoj banci i u vezi neposredne kontrole tržišnog rizika i rizika likvidnosti;
• Učestvuje u pripremi podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole tržišnog rizika i rizika likvidnosti;

Odjeljenje za kontrolu IT sistema i sistema izvještavanja menadžmenta:

• Po utvrđenoj metodologiji vrši ocjenu upravljanja operativnim  rizikom u kontrolisanoj instituciji u dijelu koji se odnosi na adekvatnost informacionog sistema i sistema izvještavanja menadžmenta na osnovu izvještaja koji se dostavljaju Centralnoj banci i neposrednom kontrolom;
• Daje ocjenu i kontinuirano prati ukupnu izloženost operativnom riziku u dijelu koji se odnosi na adekvatnost informacionog sistema i sistema izvještavanja menadžmenta pojedinačno za kontrolisane institucije;
• Utvrđuje rejting komponente CAMELS-a koja je predmet kontrole;
• Inicira neposrednu kontrolu operativnog rizika kod kontrolisanih institucija;
• Razvija metodologiju za kontrolu operativnog rizika u dijelu koji se odnosi na adekvatnost informacionog sistema i sistema izvještavanja menadžmenta;
• Komunicira sa kontrolisanim institucijama u vezi sa dostavljanjem izvještaja Centralnoj banci i u vezi neposredne kontrole operativnog rizika u dijelu koji se odnosi na adekvatnost informacionog sistema i sistema izvještavanja menadžmenta;
• Učestvuje u pripremi podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole operativnog rizika u dijelu koji se odnosi na adekvatnost informacionog sistema i sistema izvještavanja menadžmenta;

Odjeljenje za kontrolu usklađenosti sa propisima:

• Po utvrđenoj metodologiji kontinuirano prati i vrši ocjenu usklađenosti kontrolisanih institucija sa propisima vezanim za: platni promet, sprječavanje pranja novca i finansiranje terorizma, obračun obavezne rezerve i druge oblasti za koje se kontroliše usklađenost sa propisima, na osnovu izvještaja koji se dostavljaju Centralnoj banci i neposrednom kontrolom;
• Inicira neposrednu kontrolu usklađenosti kontrolisanih institucija sa propisima vezanim za: platni promet,  sprječavanje pranja novca i finansiranje terorizma, obračun obavezne rezerve i druge oblasti za koje se kontroliše usklađenost sa propisima;
• Utvrđuje rejting komponente CAMELS-a koja je predmet kontrole;
• Razvija metodologiju za kontrolu usklađenosti kontrolisanih institucija sa propisima;
• Komunicira sa kontrolisanim institucijama u vezi sa dostavljanjem izvještaja Centralnoj banci i u vezi neposredne kontrole usklađenosti;
• Učestvuje u pripremi podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole usklađenosti banaka sa propisima;

U DIREKCIJI ZA RAZVOJ SISTEMA KONTROLE I KONTROLU SISTEMSKOG RIZIKA se obavljaju poslovi koji se odnose na: kontinuirano praćenje rizičnog profila kontrolisanih institucija, utvrđivanje kompozitnog rejtinga po CAMELS metodologiji, ocjenu nadzora od strane menadžmenta kontrolisanih institucija nad svim rizicima kojima su izložene u svom poslovanju, realizaciju saradnje sa drugim nadzornim organima za kontrolu u zemlji i inostranstvu, pripremanje predloga podzakonskih akata kojima se reguliše rad kontrolisanih institucija, izdavanje dozvola, odobrenja i saglasnosti za rad, stresno testiranje i izradu izvještaja o finansijskim indikatorima i trendovima za sistem u cjelini, praćenje sprovođenja izrečenih mjera i drugi poslovi potrebni za uspostavljanje i održavanje zdravog bankarskog sistema.

Kao jedinice u sastavu Direkcije za razvoj sistema kontrole i kontrolu sistemskog rizika, obrazuju se:

Služba za portfolio menadžment i razvoj kontrole upravljanja rizicima:

• Neposredno vrši kontrolu zakonitosti poslovanja i kontinuirano prati upravljanje rizicima po CAMELS metodologiji;
• Utvrđuje kompozitni rejting kontrolisanih institucija po CAMELS metodi ili u skladu sa  savremenom  praksom kontrole;
• Priprema strategije kontrole i inicira neposredne kontrole;
• Rukovodi sveobuhvatnim kontrolama;
• Vrši ocjenu nadzora od strane menadžmenta kontrolisanih institucija nad svim rizicima kojima su izložene u svom poslovanju;
• Priprema materijale i organizuje stručna savjetovanja iz oblasti primjene principa i metoda kontrole;
• Na osnovu izvršenih kontrola predlaže izricanje mjera prema kontrolisanim institucijama;
• Prati realizaciju naloga izdatih kontrolisanim institucijama za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti i primjenu  naloženih mjera;
• Priprema izvještaje o realizaciji naloga i daje ocjene o sprovođenju naloženih mjera;
• Učestvuje u pripremi podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole;
• Priprema materijale i organizuje stručna savjetovanja iz oblasti primjene međunarodnih računovodstvenih standarda;
• Razvija metode kontrole, vrši ocjenu i testiranje modela koje kreditne institucije koriste u upravljanju rizicima;
• Vrši kontrolu na konsolidovanoj osnovi;
• Priprema standarde dobre prakse upravljanja rizicima u kontrolisanim institucijama;
• Vrši analizu i ocjenu izvještaja o obavljenoj reviziji u kontrolisanim institucijama, organizuje sastanke sa eksternom i internom revizijom i rješava pitanja primjene međunarodnih standarda finansijskog izvještavanja u kontrolisanim institucijama;
• Priprema podatke o kontrolisanim institucijama za ažuriranje web-sajta Centralne banke;

Odjeljenje za stresno testiranje  i praćenje sistemskog rizika:

• Prikuplja, analizira i prezentira finansijske pokazatelje i ključne trendove u sistemu kao cjelini;
• Uspostavlja, sprovodi i razvija sistem za stresno testiranje na bazi analize osjetljivosti i scenarija analiza uticaja na pojedine rizike i agregatno na osnovu povezanosti uticaja svih rizika;
• Utvrđuje rejting banaka na bazi dinamičke ocjene prihodovnosti poslovne aktivnosti;
• Vrši ocjenu realnosti dostavljenih planova i projekcija u postupku izdavanja licenci, saglasnosti i odobrenja;
• Vrši testiranje predloženih izmjena propisa na pojedine kreditne institucije;

Odjeljenje za regulativu:

• Učestvuje u pripremi zakona iz oblasti bankarskog poslovanja;
• Prati i proučava međunarodnu regulativu iz oblasti bankarskog poslovanja i daje predloge za potrebna usklađivanja;
• Priprema predloge  propisa iz oblasti kontrole radi usklađivanja sa međunarodnim standardima iz te oblasti;
• Priprema predloge podzakonskih akata iz djelokruga poslova kontrole;
• Daje mišljenja i pruža stručnu pravnu pomoć u obavljanju poslova kontrole iz nadležnosti Sektora;

Odjeljenje za izdavanje dozvola, odobrenja i saglasnosti za rad i sprovođenje mjera:

• Prima i obrađuje zahtjeve za izdavanje dozvola za rad banaka i finansijskih institucija;
• Priprema predloge rješenja za izdavanje dozvola za rad banaka i finansijskih institucija;
• Prima i obrađuje zahtjeve za davanje odobrenja i saglasnosti;
• Priprema predloge rješenja kojima se daje ili odbija davanje saglasnosti i odobrenja;
• Vodi registre kontrolisanih institucija;
• Priprema rješenja kojima se kontrolisanoj instituciji izdaje nalog da otkloni utvrđenu nepravilnost ili preduzimaju mjere;
• Priprema prijave za kažnjive radnje protiv kontrolisanih institucija;
• Priprema predloge rješenja za oduzimanje dozvola za rad kontrolisanim institucijama;
• Priprema akte za uvođenje privremene uprave, stečaja i likvidacije u kontrolisanim institucijama;
• Priprema plan aktivnosti za realizaciju privremene uprave, stečaja i likvidacije kontrolisanih institucija.